Przewodnicy Psów Służbowych

Psy na służbie

Przez wieki wspólnej historii ludzie wykorzystywali psy do różnorodnych celów. Powstałe dzięki temu zróżnicowanie typów i ras doprowadziło do swoistej specjalizacji psów, w zależności od zadań jakie stawiał przed nimi człowiek.
Spośród kilkuset ras uznanych przez FCI, do służby najczęściej wykorzystywane są owczarki niemieckie, rottweilery, owczarki belgijskie, sznaucery olbrzymy, labradory, airedale teriery. Sprzyjają temu charakterystyczne cechy tych psów, gdyż do czynnej służby wybierane są osobniki odznaczające się określonymi warunkami fizycznymi – waga, siła, wzrost, a przede wszystkim pożądanymi cechami charakteru, poziomem agresywności, chęcią współpracy z człowiekiem, czujnością oraz doskonałym węchem i słuchem.
Wierne, wytrzymałe, inteligentne, szybko i łatwo uczące się psy można spotkać w szeregach Policji, Straży Miejskiej, wojska, BOR-u, urzędów celnych, GOPR-u, a także w szpitalach, zakładach opieki i wśród osób niepełnosprawnych. Wspomagają człowieka w służbie patrolowej, wykrywają materiały wybuchowe, narkotyki, ratują ludzkie życie na miejscach różnorodnych katastrof, szukają zaginionych, są niezastąpionymi terapeutami i przewodnikami osób niepełnosprawnych.
Straż Miejska w Kielcach obecnie posiada na stanie osiem psów patrolowych. Wszystkie to owczarki niemieckie, które przeszły specjalistyczne szkolenie w Zakładzie Kynologii Policyjnej w Sułkowicach. Są to psy szkolone docelowo do służby patrolowej, którą pełnią codziennie na ulicach miasta. W określonych sytuacjach bywają wykorzystywane w charakterze środków przymusu bezpośredniego podczas służby patrolowo-obchodowej lub podczas zabezpieczania imprez masowych.
Psy w szeregach Straży Miejskiej pełnią też ważną funkcję edukacyjną w stosunku do dzieci i młodzieży kieleckich placówek oświatowych. Przewodnicy psów Straży Miejskiej ściśle współdziałają z funkcjonariuszami Policji, wspólnie organizując wiele pokazów i prelekcji. Przewodnik z psem jest entuzjastycznie witany w progach przedszkoli, szkół i ośrodków szkolno-wychowawczych. Współpraca strażników i nauczycieli, przeprowadzane pogadanki, prelekcje i pokazy mają na celu uzmysłowienie dzieciom i młodzieży zarówno obowiązków jakie ciążą na właścicielu zwierzęcia, jak i nauczyć je właściwego postępowania w przypadku spotkania z obcym psem. Działania prewencyjno-edukacyjne dopełniają pokazy wyszkolenia psów służbowych, które uświetniają wiele organizowanych na terenie miasta imprez plenerowych.

psy na sluzbie

Postępowanie z psem

Nie wszystkie psy wraz ze swoimi właścicielami przechodzą odpowiednie szkolenie, mające nauczyć zwierzęta właściwych, zachowań i bezkonfliktowego współżycia z ludźmi i innymi zwierzętami. Psy, podobnie, jak każde inne zwierzę, mają różne charaktery i prezentują różny stopień agresji. Nie można więc przewidzieć, jak dane zwierzę zachowa się w sytuacji dla niego stresowej. Dlatego też, spotykając obcego psa, należy zachować daleko idącą ostrożność. Nie wolno wyciągać ręki, ani głaskać psa bez wyraźniej zgody ze strony jego właściciela. W żadnej sytuacji niedopuszczalne jest drażnienie psów, nawet, jeśli znajdują się one na terenie zamkniętym i wydają się być bezpiecznie oddalone. Pies wielkości owczarka niemieckiego jest w stanie przeskoczyć nawet dwu metrowe ogrodzenie.
Nie wolno próbować dokarmiać obcych psów, zaczepiać ich, odganiać i straszyć, ani też patrzeć psu w oczy, gdyż jest to dla psa oznaką agresji i złych zamiarów, przed którymi zacznie się bronić. Nie wolno również idąc w kierunku obcego psa, krzyczeć, wymachiwać rękami, tupać ani też próbować go „wystraszyć”. Jeżeli człowiek zacznie biec (uciekać) pies zacznie go gonić – są to naturalne i instynktowne zachowania psa.
W momencie ataku psa, jeżeli posiadamy przy sobie plecak/torbę, powinniśmy wykorzystać je do odgrodzenia się nimi przed psem. Lepiej mieć zniszczoną torbę niż narazić się na pogryzienie przez obcego psa, o którym nie wiadomo czy posiada aktualne szczepienia przeciwko wściekliźnie. Innym sposobem jest zaciśnięcie dłoni w pięści, zasłonięcie nimi gardła, jednocześnie przyciskając łokcie do brzucha i starając się zachować pozycje pionową. Gdy zdarzy się, że pies nas przewróci należy przyjąć pozycję tzw. żółwia – kulimy się, przyciskamy kolana do piersi, a ręce zakładamy za głowę. Zaciśniętymi pięściami zakrywamy kark, przedramieniem chroniąc szuję i uszy. Pozycja ta nie zapewni całkowitej ochrony przed pogryzienie, jednakże zminimalizuje ewentualne obrażenia. Nie wolno szarpać się z psem, próbować się wyrwać, gdyż odbierze on to jako demonstrację siły i jego wywoła zwiększoną determinację walki. Widząc psy wałęsające się po ulicy najbezpieczniej ominąć je z daleka, przejść na drugą stronę ulicy, wejść za najbliższe ogrodzenie lub przeczekać aż przejdą w pobliskim sklepie. Psy w dużej grupie mogą być niebezpieczne, często są podenerwowane i agresywne. W żadnym wypadku nie należy rozdzielać walczących, gryzących się ze sobą psów, gdyż mogą one swoją agresję przenieść na człowieka.
Nie wolno prowokować psa swoim zachowaniem. Coś, co człowiek uznaje za żart pies może odebrać jako demonstrację siły. Pies myśli schematycznie i kojarzy proste fakty. Nie umie rozpoznać żartów i dostosować do nich swojego zachowania. Jeżeli pies nie wie co zrobić, często zaczyna zachowywać się agresywnie. To na człowieku i jego zachowaniu spoczywa odpowiedzialność za zachowanie psa. Podobnie jak wilki, psy są zwierzętami stadnymi, a współcześnie za stado pies uważa rodzinę. Walczy w niej o swoje miejsce, pokazuje swoją dominację na najsłabszych członkach rodziny – dzieciach. Dlatego tak ważne jest aby pies był właściwie zsocjalizowany, przystosowany do życia z ludźmi. Niedopuszczalne jest, by pies podporządkował sobie ludzi – to ludzie powinni podporządkować sobie psa i panować nad jego zachowaniem.

psy na sluzbie2

Obowiązki właściciela psa

Posiadanie psa to nie tylko radość z bycia właścicielem zwierzęcia, ale również określone obowiązki. Przede wszystkim należy zapewnić psu ciągły dostęp do świeżej wody oraz odpowiednio zbilansowane jedzenie, dostosowane do jego wieku i wagi, co z kolei wpłynie na zdrowie, ładny wygląd i dobre samopoczucie zwierzęcia. Wbrew pozorom „ludzkie” jedzenie nie służy psu, gdyż ze względu na inny metabolizm nadmiernie od niego tyją i zaczynają chorować.
Kolejnym aspektem opieki nad zwierzęciem jest zapewnienie mu odpowiedniego czasu aktywności ruchowej. Czas spacerów w dużej mierze determinuje rasa psa – jedne potrzebują dużo ruchu, innym wystarczą dwa-trzy kilkunastominutowe spacery. Wyprowadzając psa na spacer, niezależnie od jego rasy, należy pamiętać o zachowaniu podstawowych zasad bezpieczeństwa, zarówno czworonoga, jak i innych osób i zwierząt. Niezbędne jest więc założenie psu smyczy i kagańca. Właściciele małych psów często ignorują tę zasadę, uważając, że ich pupil jest małym, łagodnym pieskiem, który nikomu nie zrobi krzywdy. Jednakże trzeba pamiętać, że zarówno mały, jak i duży pies ulegają tym samym instynktom. To tylko zwierzęta, a człowiek nie jest w stanie przewidzieć kiedy i w jaki sposób zachowa się pies czując dany zapach lub widząc określony ruch osoby trzeciej czy obcego zwierzęcia. Dla dorosłego konfrontacja z małym psem w najgorszym wypadku może zakończyć się zniszczonym ubraniem i drobnymi skaleczeniami, jednakże kilkuletnie dziecko nie jest w stanie w żaden sposób obronić się przed stosunkowo małym, np. dziesięciokilogramowym psem. Bywa i tak, że pies zachowuje się spokojnie w stosunku do ludzi, jednak jest wyjątkowo napastliwy w kontakcie z innym zwierzęciem czy przejeżdżającym rowerzystom lub samochodem.
Należy pamiętać, że agresywność psa zależy nie od jego rasy, ale przede wszystkim jest to cecha indywidualna charakteru. Bardzo duży więc wpływ na opanowanie i zdominowanie nieodpowiednich psich zachowań ma sposób postępowania właściciela. Nie jest prawdą, że najczęściej gryzą psy dużych ras, powszechnie uważanych za agresywne czy niebezpieczne. Najwięcej pogryzień powodują popularne kundle i kundelki, gdyż jest ich najwięcej, a właściciele małych psów nie przykładają większej uwagi na odpowiednie ułożenie psa. Szczególną uwagą należy otaczać psy zimą, gdyż ludzie ubrani w grube kurtki i płaszcze, osłonięci kapturami mają zniekształcone sylwetki oraz poruszają się w nieco inny sposób niż w okresie letnim. Może to wywołać zdenerwowanie i wzbudzić agresję u psa, gdyż poczuje się on niepewnie i jego reakcje mogą być nieadekwatne do wywołującego je bodźca. Ponadto zimą psy odczuwają wzmożone napięcie wywołane hukiem petard i odgłosem rac. Są to dźwięki, które wyjątkowo mocno drażnią słuch psa i jego działania na skutek ich usłyszenia mogą być skrajnie różne – od paniki i nieukierunkowanej ucieczki, po wzmożoną agresję. Wszystkie te sytuacje mogą zakończyć się nieprzyjemnie dla niefrasobliwego właściciela psa, jak i samego zwierzęcia, a można ich uniknąć poprzez wykorzystywanie elementarnych zabezpieczeń w postaci smyczy i kagańca. Prawo nakłada bowiem jednolite obowiązki na każdego właściciela psa, niezależnie od jego wielkości.
Podczas przewozu psa środkami komunikacji miejskiej, autobusem PKS czy koleją, właściciel czworonoga jest zobligowany do trzymania go na smyczy i równoczesnego zabezpieczenia kagańcem. W momencie niedopełnienia tego przepisu kierowca/kierownik pociągu ma prawo odmówić zabrania psa lub też uniemożliwić kontynuację podróży. Jest to spowodowane niemożnością przewidzenia reakcji i zachowania psa w otoczeniu dużego zgromadzenia nieznanych mu osób, co ma istotny wpływ na bezpieczeństwo podróżowania osób trzecich.
Poza tym, że pies nie może innym przeszkadzać czy wzbudzać w nich lęku, nie może również zakłócać ogólnie przyjętych norm porządku i estetyki otoczenia. Dlatego też na właścicielu psa ciąży obowiązek sprzątania po swoim zwierzęciu. Szczegółowo normy dotyczące tego aspektu omawia Uchwała Rady Miasta Kielce.
Każdy pies, ze względu na swoje bezpieczeństwo, powinien być zarejestrowany, posiadać tatuaż, mikroczip lub identyfikator w formie przyjętej w danej gminie. W razie zaginięcia zwierzęcia ułatwi to jego poszukiwania i ewentualną identyfikację. Również obowiązek regularnych szczepień psa przeciwko wściekliźnie został podyktowany przez względy bezpieczeństwa. Zapewnia to ochronę przed skutkami tej choroby zarówno ludziom i innym zwierzakom, z którymi pies ma kontakt, jak i samemu psu.

psy na sluzbie1
Kupno psa to bardzo poważna i odpowiedzialna decyzja, wiążąca człowieka na wiele lat. Przeciętnie psy żyją od dziesięciu do nawet dwudziestu lat i tylko przez kilka miesięcy pozostają małymi i zabawnymi szczeniakami. Należy o tym pamiętać decydując się na zabranie do domu wesołej i kudłatej kuleczki. Psy szybko dorastają i często okazuje się, że nieprzemyślany i nieodpowiedzialny wybór psa sprawił, iż człowiek staje się właścicielem zwierzęcia, którym nie umie się właściwie zaopiekować.